Krankjorum - Marc van der Hijden

Krankjorum

Er heeft een sluipende revolutie plaatsgevonden in onze wereld: we leven in een meetsysteem. Op basisscholen en zelfs al op het kinderdagverblijf, worden we langs de meetlat van de maatschappij gelegd om te zien in hoeverre we afwijken van 'het normale'. Dan volgen actieplannen bijspijker lessen en extra aandacht, zodat je maar vooral ‘normaal' zal worden en afhankelijk van de ambities van je ouders, er liefst nog wat bovenuit gaat stijgen. Wanneer je toetreedt tot de arbeidsmarkt wordt het al niet beter. Je wordt overgeleverd aan de grillen van de actuele meetsystemen. Het zijn modeverschijnselen, bedacht door slimme marketeers, systemen die door de managers, omdat ze het zelf niet kunnen bedenken, maar al te graag geadopteerd worden.

 

Het begon al in de tachtiger jaren van de vorige eeuw met de kloksystemen in kantoren. De hoeveelheid tijd die je besteedde aan je werk werd de graadmeter, niet de kwaliteit. Het gaf de manager de gelegenheid om je op je vestje te spugen wanneer je te laat kwam. Dat was een veel gemakkelijkere manier dan tegen je te zeggen: ik vind jou niet geschikt voor dit werk. De absolute limit hoorde ik laatst bij een van de hedendaagse opbelcentrales, waar alles, maar dan ook écht alles, tijd-gestuurd is. De medewerkster werd erop aangesproken dat ze drieënveertig seconden te laat op haar werkplek verscheen!

 

Targets, doelen, strategie het wordt je allemaal ingepeperd. 'We moeten gecertificeerd zijn dan kunnen we aan de wereld laten zien hoe goed wij zijn'. Leerlingvolgsystemen, normeringen, prestatieladders, waardenonderzoeken, allemaal meetsystemen waar je niet omheen kunt: meedoen, anders is je carrière zo goed als afgelopen. De systemen zijn bedacht om de managers van hun onzekerheid af te helpen. Eerlijk gezegd heb ik nog nooit van mijn leven, ook niet bij heel belangrijke aankopen, aan de verkopende organisatie gevraagd: bent u wel gecertificeerd? De andere partij wil echter tot vervelens toe, van mij weten of ik tevreden ben. Wanneer ik de monteur van mijn auto een vraag stel, heb ik bij thuiskomst alweer een klanttevredenheidmeting in mijn mailbox liggen.

 

Meten is weten, we zijn een beetje doorgeschoten. Onze wereld wordt geregeerd door bange managers, die gedetineerd zijn door het kapitalistisch systeem van leningen en hypotheken. ‘Ze zullen je dat salaris maar weer eens gaan afpakken zeg'. Ik heb ooit een directeur, gedreven door het extra beloningssysteem, tegen zijn controller horen zeggen: ‘Hoe je het doet interesseert me niet, als er maar een positief resultaat uit komt’. Het belang van die systemen (de financiële zekerheid, het houvast voor de manager) is uitgestegen boven het belang van de organisatie. Er wordt op plaatsen meer tijd besteed aan het meten dan aan het eigenlijke werk. Je moet immers kunnen aantonen dat je het in jouw organisatie voorelkaar hebt!

 

En dat gaat door tot in je laatste levensfase. Wanneer je je moeder naar een zorginstelling moet brengen is dat een pijnlijk en emotioneel proces. Dan is het van belang dat ze daar een warme ontvangst krijgt en met gevoel en de nodige aandacht behandeld wordt. Zorg-medewerkers hebben echter geen tijd meer voor de patiënten, omdat ze via de computer urenlang de behoefte van het management zitten in te vullen: het ‘zorg-leefsysteem'. Krankjorum!

 

 

© 2016 Marc van der Hijden

 

Auteur

Marc van der Hijden (1952)

Column verschenen op

9 juli 2016